Khi gà khẻ mỏ nhưng không nở, nguyên nhân thường gặp nhất là gà con bị ngạt do thiếu thông khí, độ ẩm sai khiến màng vỏ khô bó chặt, hoặc phôi nằm sai tư thế nên không xoay được để cắt vòng vỏ. Quan trọng nhất: bà con đừng vội bóc vỏ giúp gà — vì làm sai một động tác có thể khiến gà chảy máu và chết. Bài này hướng dẫn anh chị cách nhận biết nguyên nhân và xử lý đúng từng trường hợp.Vì sao gà đã khẻ mỏ mà vẫn không nở được? Một quả trứng nở bình thường sẽ đi theo hai bước: gà con khẻ mỏ vào buồng khí (đầu to của trứng) trước, ...
Cách úm cút con mới nở: nhiệt độ từng tuần, chống choãi chân
Úm cút con mới nở: tuần đầu khoảng 35°C đo ngang tầm con, mỗi tuần hạ khoảng 3°C, cút đủ lông lúc 3–4 tuần tuổi thì thôi úm. Lấy con ra khi hơn 90% số con nở ra đã khô lông, thả vào chuồng úm làm ấm sẵn, nền lót giấy thô, máng uống có sỏi hoặc bi.

Còn chuyện chọn trứng, cài máy và 3 ngày cuối trước khi nở, bà con xem bài cách ấp trứng chim cút bằng máy.
Vì sao cút con mới nở hay chết?
Nguyên nhân cút con mới nở hay chết thường là 5 lỗi sau, cách phòng ở các mục dưới:
- Nhiễm lạnh: chuyển con sang chuồng úm chưa đủ ấm.
- Úm quá nóng: lỗi hay gặp ở vùng nóng.
- Chết đuối: máng uống không có sỏi hoặc bi.
- Mất nước: để con nằm trong máy quá lâu.
- Con yếu từ lúc nở: hở rốn, bụng nhão là lỗi khâu ấp.
Khi nào lấy cút con ra khỏi máy ấp?
Để con khô lông trong máy. Khi hơn 90% số con nở ra đã khô lông (Texas A&M) thì mở máy một lần, lấy con ra nhanh rồi đóng máy lại ngay. Nhưng con nở sớm nhất cũng đừng để nằm trong máy quá khoảng 24 giờ: chưa đủ 90% cũng lấy.
Để lâu trong máy thì con mất nước, lông tơ ngắn và khô (Đại học Bang Mississippi). Mở ra mở vào nhiều lần thì trứng đang nở dễ khô màng, con dính vỏ.
Từ lúc mổ vỏ tới khi ra khỏi vỏ, có con nhanh, có con lâu, không có mốc giờ cố định. Bà con cứ chờ, không bóc vỏ giúp. Con mới ra ướt nhẹp là bình thường, vài giờ sau sẽ khô.
Trứng còn lại cứ để yên trong máy; con nở muộn thì lấy thêm một lượt. Quá ngày nở dự kiến (khoảng ngày 17) chừng 1 ngày mà còn quả chưa nở, bà con soi lại luôn trong lần mở máy lấy con ra: soi nhanh rồi đóng máy.
Trứng để nhiều ngày rồi mới ấp, hoặc mẻ bị cúp điện, có thể nở muộn hơn, nên đừng vội bỏ trứng. Vì sao mẻ nở muộn, nở kém, bà con dò theo bài trứng cút ấp không nở.
Chuồng úm cút con lót nền, đặt máng uống thế nào?
Cút con mới nở (1 ngày tuổi) chỉ nặng khoảng 6–8 g nên nhiễm lạnh rất nhanh. Trước khi mở máy lấy con, chuồng úm cần có sẵn mấy thứ sau, để con vào là được ấm, uống, ăn ngay:
- Hơi ấm: chuồng dọn xong từ trước ngày nở, lúc lấy con thì đã làm ấm sẵn tới khoảng 35°C.
- Nền lót: tuần đầu lót giấy thô, mềm như khăn giấy, giấy lau tay; đừng dùng giấy nhám chà gỗ. Không dùng giấy láng, giấy trơn, vì cút con đứng trên nền trơn dễ bị choãi chân. Chuồng nền lưới cũng phủ giấy thô lên trên.
- Máng uống: cút con rất nhỏ, dễ chết đuối ngay trong máng. Cho sỏi hoặc bi vào máng, hoặc dùng loại máng nhỏ dành cho con non, giữ như vậy trong 2–3 tuần đầu.
- Máng ăn: có sẵn thức ăn, rắc thêm ít lên giấy cho con dễ tìm ăn.
Nhiệt độ úm cút con từng tuần là bao nhiêu?
Úm chim cút con tuần đầu khoảng 35°C, đo ngang tầm con. Sau đó mỗi tuần hạ khoảng 3°C: tuần 2 khoảng 32°C, tuần 3 khoảng 29°C. Cút đủ lông lúc 3–4 tuần tuổi thì thôi úm.
Đo ngang tầm con là đặt nhiệt kế thấp, sát chỗ cút con đứng, đừng treo cao. Mức 35°C theo tài liệu nuôi cút Nhật của bang New South Wales (Úc).
| Tuổi cút con | Nhiệt độ ngang tầm con |
|---|---|
| Tuần 1 (1–7 ngày tuổi) | Khoảng 35°C |
| Tuần 2 | Khoảng 32°C |
| Tuần 3 | Khoảng 29°C |
| Khi đủ lông (3–4 tuần tuổi) | Thôi úm |
Trời nóng thì chọn mức thấp: Đại học Bang Mississippi (Mỹ) ghi tuần đầu 32–35°C và nhắc ở vùng nóng, lỗi hay gặp lại là úm quá nóng. Úm mức thấp thì các tuần sau vẫn hạ mỗi tuần khoảng 3°C. Nhiệt kế ngang tầm con cao hơn mức cần thì bớt nguồn nhiệt.
Nhìn dáng con mà chỉnh: nhiệt kế chỉ đo một chỗ, dáng nằm của cả đàn mới cho biết ấm hay lạnh. Cút con dồn cục sát nguồn nhiệt là đang lạnh, cần tăng nhiệt. Con nằm tản đều quanh rìa vùng ấm là nhiệt vừa.
Hết úm, nuôi tiếp tới lúc cút đẻ trứng (chuồng, thức ăn, chăm sóc), bà con xem bài kỹ thuật nuôi chim cút đẻ trứng.
Cút con bị choãi chân: vì sao, phòng thế nào?
Cút con choãi chân (hai chân xoạc sang hai bên, đứng không vững) thường do nhiệt ấp quá cao, độ ẩm trong máy ấp quá thấp, khay nở hoặc nền chuồng trơn, trứng để lâu mới ấp, cút bố mẹ ăn kém, hoặc do di truyền (Đại học Bang Mississippi).
Trứng để càng lâu thì cút con càng hay bị tật chân (một nghiên cứu năm 2025). Vì vậy nhà không có phòng bảo quản thì mùa hè đừng để trứng quá 3 ngày, mùa đông không quá 5 ngày rồi mới ấp.
Phòng từ ngày đầu: nền úm đừng để trơn, lót giấy thô như mục chuồng úm ở trên. Khâu ấp thì giữ đúng nhiệt, đúng ẩm.
Muốn hiểu thêm vì sao khâu ấp làm con non hỏng chân, bà con xem bài gà con sau khi nở hay bị khoèo chân (bài viết cho gà: gà ấp 21 ngày, cút chỉ khoảng 17 ngày).
Riêng khay máy Bảo Tín, bà con đừng tự lót gì vào khay. Thắc mắc về khay thì gọi Bảo Tín (số ở cuối bài).
Cút con đã choãi chân thì cách chữa hiện chưa có tài liệu đáng tin, nên phòng là chính. Co quắp ngón chân do thiếu vitamin B2 là bệnh khác, đừng gộp chung với choãi chân.
Nở xong mẻ cút, vệ sinh máy ấp thế nào?
Lấy hết cút con ra rồi thì dọn vỏ trứng, lông tơ trong máy. Vệ sinh, sát trùng máy giữa các mẻ và giữ khay khô ráo, để mẻ sau bớt con hở rốn do nhiễm trùng.
Cách làm từng bước xem bài sát khuẩn máy ấp giữa các mẻ. Luôn rút điện trước khi vệ sinh, không xối nước vào máy. Máy còn trứng lứa khác đang ấp thì hỏi Bảo Tín cách dọn trước khi làm.
Tài liệu tham khảo: “Raising Japanese quail” (bang New South Wales, Úc); Đại học Bang Mississippi (Mỹ): nhiệt độ úm cút và khắc phục sự cố khi ấp nở; hướng dẫn ấp trứng của Đại học Texas A&M; Próchniak và cộng sự (2025), BMC Veterinary Research.
Bà con cần hỏi thêm về máy ấp hay cách úm cút con, cứ liên hệ Máy ấp trứng Bảo Tín: gọi hoặc nhắn Zalo số 0902 96 96 25.
