Để ấp trứng vịt đạt tỉ lệ nở cao, bà con cần giữ nhiệt độ 37,5°C (99,5°F) với máy quạt gió và độ ẩm 55-60% trong suốt giai đoạn ấp, rồi tăng ẩm lên 65-70% trong 3 ngày cuối khi trứng chuẩn bị nở. Trứng vịt ấp khoảng 28 ngày, lâu hơn trứng gà 7 ngày, và bắt buộc phải làm mát kèm xịt nước định kỳ. Dưới đây là cách điều chỉnh chi tiết theo từng giai đoạn.
Nhiệt độ chuẩn khi ấp trứng vịt
Nhiệt độ là yếu tố quan trọng nhất quyết định phôi sống hay chết. Cài sai dù chỉ vài độ cũng làm trứng ung hàng loạt, nên anh chị cần đặt đúng theo loại máy:
- Máy ấp quạt gió (forced-air): giữ ổn định 37,5°C (99,5°F) suốt từ ngày 1 đến ngày 25. Đây là mức được các trại ấp uy tín như Metzer Farms và Đại học bang Mississippi (Mỹ) khuyến nghị.
- Máy ấp không quạt (still-air): cài cao hơn một chút, khoảng 37,8-38°C (100-100,5°F) do nhiệt phân bố không đều, đo ở đỉnh quả trứng.
- Giai đoạn nở (ngày 26-28): có thể giữ nguyên 37,5°C hoặc hạ nhẹ xuống khoảng 36,9°C (98,5°F).
Điều quan trọng là tránh dao động quá ±0,3°C. Bà con nên đặt máy nơi thoáng, tránh ánh nắng và gió lùa trực tiếp để nhiệt giữ ổn định. Nếu ấp vào mùa nóng, có thể tham khảo thêm kinh nghiệm trong bài ấp trứng trong thời tiết nắng nóng để không bị ung.
Độ ẩm theo từng giai đoạn ấp
Trứng vịt cần mất nước đúng mức trong quá trình ấp thì vịt con mới đủ khoảng trống không khí để mổ vỏ. Mục tiêu là trứng giảm khoảng 13% khối lượng đến ngày thứ 25 — mất quá nhiều hay quá ít nước đều làm giảm tỉ lệ nở. Vì vậy độ ẩm chia làm hai mốc rõ ràng:
- Giai đoạn ấp (ngày 1 đến ~25): giữ độ ẩm 55-60% RH. Một số trại ghi cụ thể 57-58%.
- Giai đoạn nở (3 ngày cuối, lockdown): tăng độ ẩm lên 65-70% RH (tối thiểu 65%) để màng vỏ mềm, giúp vịt con dễ mổ vỏ chui ra.
So với trứng gà, trứng vịt “đỏng đảnh” hơn về độ ẩm vì vỏ và màng dày, hút ẩm mạnh và ít lỗ khí hơn. Anh chị nào quen ấp gà có thể đọc thêm bài độ ẩm khi ấp trứng gà để thấy sự khác biệt.
Bảng nhiệt độ và độ ẩm 28 ngày (máy quạt gió)
Để dễ áp dụng, bà con xem nhanh bảng tổng hợp theo giai đoạn:
- Ngày 1-25: nhiệt độ 37,5°C, độ ẩm 55-60%, đảo trứng 3-5 lần/ngày.
- Ngày 26-28 (lockdown/nở): nhiệt độ 37,5°C (hoặc hạ nhẹ 36,9°C), độ ẩm tăng 65-70%, ngừng đảo trứng.
Tham khảo theo cách làm phổ biến tại Việt Nam: ngày 1-12 cài khoảng 37,7°C, sau đó hạ dần về 37,3°C cho những ngày sau, độ ẩm giữ quanh 60% rồi tăng mạnh ở giai đoạn cuối.
Làm mát và xịt nước cho trứng vịt
Đây là khâu mà nhiều người ấp gà quen tay hay bỏ qua, nhưng với trứng vịt thì gần như bắt buộc. Vỏ và màng trứng vịt dày, dai và hút ẩm mạnh hơn trứng gà; nếu không xịt nước, vỏ sẽ trở nên cứng (leathery) khiến vịt con khó mổ vỏ. Việc làm mát kết hợp xịt nước giúp thay đổi màng vỏ để trứng thoát hơi ẩm tốt hơn, đạt mục tiêu giảm 13% khối lượng. Đây cũng là cách mô phỏng tự nhiên khi vịt mẹ rời tổ đi tắm rồi quay về làm ẩm trứng bằng lông ướt.
Quy trình làm mát chuẩn:
- Bắt đầu sau khoảng ngày 10 (nguồn Việt Nam thường làm từ ngày 12-13), mỗi ngày 1 lần hoặc kèm theo mỗi lần đảo trứng.
- Mở máy hoặc lấy khay trứng ra cho nguội. Nếu có súng đo nhiệt hồng ngoại thì làm mát đến khi bề mặt vỏ đạt khoảng 30°C (86°F).
- Xịt nước (nước nhiệt độ phòng hoặc nước ấm khoảng 38°C) rồi đưa trứng trở lại máy. Thời gian làm mát/xịt khoảng 5-15 phút, để khô tự nhiên rồi đóng máy.
- Dừng hẳn việc làm mát và xịt nước sau ngày 25 — không làm mát trong giai đoạn nở.
Chi tiết thao tác đảo và làm mát, anh chị xem thêm bài chuyên sâu kỹ thuật đảo trứng và làm mát trứng vịt.
Đảo trứng và soi kiểm tra phôi
Đảo trứng giúp phôi không dính vào vỏ và phát triển đều. Nguyên tắc:
- Đảo ít nhất 3 lần/ngày (số lần lẻ tốt hơn). Cách làm tại Bảo Tín: ngày 10-14 đảo 1 lần/ngày, ngày 15-24 đảo 2 lần/ngày.
- Ngừng đảo trong 3 ngày cuối (sau khoảng ngày 25) để vịt con định vị đúng tư thế mổ vỏ.
Trong quá trình ấp, nên soi trứng vào ngày 7 và soi lại quanh ngày 14-18 để loại bỏ trứng không phôi hoặc chết phôi, tránh trứng ung làm hỏng cả mẻ. Xem hướng dẫn tại bài soi trứng và kiểm tra phôi.
Trứng vịt ấp khác trứng gà ở điểm nào?
Nếu đã quen ấp gà, bà con cần nhớ vài khác biệt cốt lõi để không áp dụng nhầm:
- Thời gian: trứng vịt ấp ~28 ngày, trứng gà chỉ 21 ngày.
- Làm mát + xịt nước: trứng vịt cần làm định kỳ; trứng gà thường không cần.
- Vỏ trứng: trứng vịt vỏ dày, dai, hút ẩm và ít lỗ khí hơn nên đòi hỏi quy trình ẩm khác.
- Nhiệt độ: tương đương nhau (37,5°C) nhưng yêu cầu độ ẩm cao và phức tạp hơn.
Nắm chắc nhiệt độ độ ẩm ấp trứng vịt theo từng giai đoạn, đảo trứng đều và làm mát đúng cách là bà con đã đi được hơn nửa chặng đường để có một mẻ vịt con khỏe mạnh, nở rộ. Nếu cần tư vấn thêm về máy ấp hay kỹ thuật, anh chị cứ liên hệ Máy Ấp Trứng Bảo Tín để được hỗ trợ.
