Khi đang ấp trứng bị mất điện, bà con đừng vội bỏ cuộc. Nguyên tắc cốt lõi là giữ cho trứng ấm nhất có thể cho tới khi có điện trở lại – phần lớn phôi vẫn sống và mẻ ấp vẫn cứu được. Mất điện ngắn vài tiếng thường không ảnh hưởng đáng kể đến phôi, vì ngay cả gà mái ấp tự nhiên cũng có lúc nhảy ổ đi kiếm ăn. Quan trọng là bà con xử lý đúng cách, không hoảng loạn và không để trứng bị quá lạnh hay quá nóng kéo dài.
Theo kinh nghiệm thực tế của Máy Ấp Trứng Bảo Tín, vào mùa hè nắng nóng việc cúp điện không ảnh hưởng nhiều đến mẻ trứng. Nhưng với khí hậu miền Bắc vào mùa đông giá rét thì cần cấp điện lại càng sớm càng tốt, vì trứng mất nhiệt rất nhanh. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bà con bình tĩnh xử lý.
Hiểu về nhiệt độ phôi để không hoảng loạn khi mất điện
Trước khi xử lý, bà con cần nắm vài con số quan trọng về nhiệt độ. Nhiệt độ ấp tối ưu cho trứng gà trong máy ấp quạt gió là khoảng 37,5–37,8°C (100°F) suốt quá trình ấp. Phôi chỉ phát triển và còn khả năng nở trong vùng 35–40,5°C. Điều bà con cần nhớ:
- Quá nóng nguy hiểm hơn quá lạnh, nhất là trong tuần đầu. Trên 40,5°C phôi sẽ không sống.
- Dưới khoảng 24°C (75°F) – gọi là ngưỡng “sinh lý không” – phôi tạm ngừng phát triển một cách an toàn, không bị chết.
- Cần tránh giữ trứng lơ lửng lâu ở vùng trung gian 27–35°C, vì khoảng này dễ làm các bộ phận của phôi phát triển lệch lạc, không cân đối.
- Nhiệt độ bên trong trứng thay đổi chậm hơn nhiều so với không khí. Trứng đưa ra phòng 20°C trong 30–40 phút chỉ giảm khoảng 3–5°C bên trong, nên đừng đọc theo nhiệt kế máy mà hốt hoảng.
Cách giữ ấm trứng khẩn cấp khi mất điện
Ngay khi mất điện, việc đầu tiên là đóng kín nắp máy ấp, tuyệt đối không mở ra xem liên tục để giữ hơi nóng bên trong. Sau đó:
- Bọc hoặc trùm khăn bông, chăn mỏng quanh thân máy để cách nhiệt, hoặc úp một thùng carton lớn lên máy.
- Chuyển máy ấp tới phòng ấm nhất trong nhà, tránh gió lùa.
- Nếu cần thêm nhiệt, đặt một chai nước ấm (an toàn nhất) bên cạnh để duy trì hơi ấm cho trứng trên 32°C. Đừng dùng nến, đèn dầu hay bếp than để sưởi: quanh máy toàn khăn, chăn, thùng giấy, rất dễ bắt lửa.
Cần nói thật: không máy ấp nào giữ ấm được lâu khi mất điện — giữ được thì đã không cần cắm điện suốt ngày đêm. Cái cứu mẻ trứng là sức chịu của chính quả trứng: theo kinh nghiệm của Máy Ấp Trứng Bảo Tín, trứng chịu được khoảng 5–8 tiếng không điện khi trời nóng, nhưng trời lạnh chỉ khoảng 1–3 tiếng. Trong lúc đó phôi tạm ngừng phát triển chứ không chết, giống gà mái nhảy ổ đi ăn rồi quay về ấp tiếp. Một mẻ trứng bị mất điện 1–2 lần vẫn ổn, nhưng đừng để mất điện hai ngày liền — phôi yếu, dễ chết.
Xử lý theo từng giai đoạn ấp
Cách xử lý khi đang ấp trứng bị mất điện sẽ khác nhau tùy phôi đang ở giai đoạn nào:
- Giai đoạn đầu (mới vào ấp đến khoảng 14 ngày): Phôi còn nhỏ nên chịu lạnh tốt hơn. Cứ đóng kín máy và giữ ấm như trên, đừng cho trứng vào tủ lạnh hay chỗ quá lạnh. Nếu biết chắc sẽ mất điện lâu hơn mức trứng chịu được (5–8 tiếng trời nóng, 1–3 tiếng trời lạnh), hãy tìm nguồn điện dự phòng ngay (xem phần cuối bài).
- Giai đoạn cuối (gần nở): Tuyệt đối không làm lạnh sâu. Hãy đóng kín máy và sưởi ấm cả căn phòng. Lúc này phôi đã lớn, tự sinh nhiệt trao đổi chất nên giữ ấm được một thời gian khá lâu.
Bà con muốn nắm vững thêm các yếu tố nền tảng có thể tham khảo bài kinh nghiệm kỹ thuật ấp trứng gà hiệu quả cao, và lưu ý cách giữ máy ổn định trong thời tiết nắng nóng để mẻ trứng không bị ung.
Sau khi có điện trở lại nên làm gì?
Khi điện được cấp lại, bà con chỉ cần tiếp tục ấp bình thường. Đừng vội kết luận trứng đã hỏng. Việc cần làm:
- Kiểm tra lại nhiệt độ và độ ẩm trên màn hình. Máy ấp trứng Bảo Tín nhớ sẵn cài đặt, có điện lại là tự chạy tiếp đúng mức cũ, bà con không phải cài lại.
- Sau 4–6 ngày, hãy soi trứng kiểm tra phôi để xem dấu hiệu sống và phát triển. Nếu sau 6 ngày vẫn không thấy phôi tiến triển thì mới loại bỏ.
- Mất điện làm ngày nở muộn hơn một chút so với lịch, vì phôi đã ngưng phát triển trong lúc mất điện. Mất điện ngắn, ít lần thì tỷ lệ nở giảm không đáng kể; mất điện lâu hoặc nhiều lần thì phôi yếu, nở kém hơn.
Giải pháp phòng tránh mất điện lâu dài
Để không phải lo lắng mỗi khi cúp điện, bà con nên đầu tư nguồn dự phòng. Máy ấp trứng Bảo Tín không có sẵn bộ lưu điện; các bộ dưới đây đều tự mua bên ngoài, loại ra điện 220V rồi cắm máy vào:
- Bộ lưu điện UPS kết hợp ắc quy: UPS chuyển nguồn tự động sang ắc quy gần như tức thì (vài mili-giây) khi mất điện. Đấu thêm ắc quy ngoài sẽ tăng thời gian lưu điện. Với máy ấp lớn nên kết hợp UPS và máy phát điện.
- Ắc quy + bộ kích điện: chưa có UPS thì dùng bình ắc quy nối bộ kích điện (inverter) lên 220V để chạy máy trong lúc cúp điện. Máy ấp trứng Bảo Tín dùng được cả UPS lẫn cách này.
Tóm lại, cách xử lý khi đang ấp trứng bị mất điện không hề khó: giữ ấm đúng cách, xử lý phù hợp theo giai đoạn ấp, và soi trứng kiểm tra sau khi có điện. Nếu cần tư vấn thêm về máy ấp và độ ẩm khi ấp, bà con xem bài ấp trứng gà có cần quan tâm đến độ ẩm hoặc liên hệ trực tiếp Máy Ấp Trứng Bảo Tín để được hỗ trợ tận tình.
